امام رضا(ع) به هنگام تولد حضرت جواد(ع)ايشان رابه كداميك ازپيامبران الهي تشبيه كردند؟


پاسخ: در مورد تشبيه امام رضا عليه السلام بايد گفت: همان شب ولادت امام جواد عليه السلام، امام رضا عليه السلام به يارانش فرمود: «پسري روزيم شده كه همانند موسي بن عمران، شكافنده درياهاست ...». [1] امام رضا تمام طول شب را كنار گهواره فرزند ­گذارند و با او صحبت ­كرد.

راوي مي گويد: پس از اينكه اين كار چند شب تكرار شد به امام گفتم: شما تنها كسي نيستيد كه در اين دنيا بچه­دار مي­شود! چرا هرشب برايش دعا مي­خواني؟! فرمود: اينها كه دعا نيست؛ دارم او را سرشار از دانش مي­كنم[2].

گذري كوتاه بر زندگي نامه:
الف. نام و القاب
نام مبارك حضرت، محمد است. القاب متعددي براي ايشان گفته شده و در منابع نيز از ايشان با القاب گوناگوني ياد شده كه معروفترين آنها عبارتند از: جواد[3]؛ مرتضي[4]؛ قانع[5]؛ تقي[6]؛ منتجب[7].
ب. تاريخ ولادت
امام جواد در ماه مبارك رمضان سال 195ه.ق بدنيا آمد. هرچند در روز آن اختلاف است ولي بنظر مي­رسد روز پانزدهم[8] و نوزدهم[9] اين ماه از قوت بيشتري برخوردار باشد.
ج. پدر و مادر
پدر ايشان امام هشتم امام علي بن موسي الرضا عليه السلام مي­باشد و مادرشان هم كنيزي از مردم منطقه «نوبه»[10] و از قبيله مارية قبطية ، همسر پيامبر اسلام ، بود[11]. در نام وي مثل نام ساير مادران اهل بيت كه أم­ولد بودند ، اختلاف است و خيزران[12]، سبيكة[13]، ريحانة[14] و درة[15] گفته شده است. امام كاظم از يكي از شيعيانش به نام يزيد بن سليط خواسته بود در صورت امكان ، سلام وي را به اين كنيز برساند[16].
د. تاريخ شهادت
شهادت حضرت در سال220ه.ق اتفاق افتاد. در ماه و روز شهادت ايشان نيز اختلاف است ولي آخر ذي­القعدة[17] و پنجم ذي­الحجة[18] از منابع معتبرتري برخوردارند. بنابراين عمر حضرت، اندكي كمتر يا بيشتر از 25 سال خواهد بود.
ه. مدفن
محل دفن ايشان در شهر كاظمين و در كنار پدربزرگشان امام كاظم عليه السلام مي­باشد.
خلفاي معاصر امام
امام جواد هم عصر با دو تن از سرشناس­ترين و مقتدرترين خلفاي عباسي به نام­هاي مأمون و معتصم بود. دوران اين­دو خليفه عباسي با اوضاع متفاوتي از ساير خلفاي عباسي روبروست. مأمون و معتصم هرچند برادر يكديگر بودند ولي تفاوت­هاي فاحشي باهم داشتند. هرچقدر مأمون، زيرك و اهل علم و ادب نشان مي­داد؛ معتصم مرد جنگ و جنگاوري بود و در همين راستا لشكري از تركها فراهم آورده بود كه هرچند در كوتاه مدت پله ترقي بني­عباس بودند ولي در دراز مدت به گردانندگان حكومت تبديل شدند.

***

[1] . مسعودي، اثبات الوصية، ص230.
[2] . مسعودي، اثبات الوصية، ص230
[3] . قرماني، أخبارالدول، ج1، ص346؛ ابن خلكان، وفيات­الأعيان، ج4، ص175؛ أبوالفداء، المختصر، ج2، ص33.
[4] . شيخ مفيد، الارشاد، ج2 ، ص295؛ طبري، دلائل الامامة، ص383؛ ابن شهرآشوب، مناقب آل ابي طالب، ج3، ص486.
[5] . طبري، دلائل الامامة، ص383.
[6] . طبري، دلائل الامامة، ص383؛ ابن شهرآشوب، مناقب آل ابي طالب، ج3، ص486.
[7] . شيخ مفيد، الارشاد، ج2 ، ص295؛ ابن شهرآشوب، مناقب آل ابي طالب، ج3، ص486.
[8] . ابي نصر بخاري، سر السلسلة العلوية، ص38؛ شيخ­ مفيد، مسارالشيعة، ص24؛ طبري، دلائل ­الامامة، ص383.
[9] . ابن شهرآشوب، مناقب آل ­أبي­طالب، ج3، ص486؛ مسعودي، اثبات الوصية، ص230 ..
[10] . كليني، الاصول من الكافي، ج1، ص492؛ شيخ مفيد، الارشاد، ج2، ص273؛ ابن حاتم، الدرالنظيم، ص703.
[11] . كليني، الكافي، ج1، ص492؛ شيخ مفيد، المقنعة، ص482؛ شيخ طوسي، تهذيب الاحكام، ج6، ص91.
[12] . شيخ مفيد، المقنعة، ص482؛ شيخ طوسي، تهذيب الاحكام، ج6، ص91..
[13] . كليني، الكافي، ج1، ص492؛ شيخ مفيد، الارشاد، ج2، ص273.
[14] . طبري، دلائل الامامة، ص396 .
[15] . ابن شهرآشوب، مناقب آل ابي طالب، ج3، ص486.
[16] . كليني، الكافي، ج1، ص313-314، كتاب­الحجة، باب النص علي الرضا، ح14.
[17] . كليني، الاصول من الكافي، ج1، ص492 (كتاب­الحجة، باب مولد أبي­جعفر الثاني)؛ شيخ مفيد، الارشاد، ج2، ص289.
[18] . مسعودي، اثبات الوصية، ص242؛ طبري، دلائل الامامة، ص395؛ ابن الجوزي، المنتظم، ج11، ص62، ش1257.